Prioriteiten voor 2025-2030

Cohesie

Economische, sociale en territoriale cohesie is een fundamentele doelstelling van de Europese Unie, bedoeld om de verschillen tussen regio’s te verkleinen en te zorgen voor een evenwichtige ontwikkeling in alle regio’s. Dit doel kan enkel worden bereikt als de lokale en regionale overheden actief bij een en ander worden betrokken: zij verkeren namelijk in de beste positie om tegemoet te komen aan de specifieke behoeften van hun gemeenschappen. 

In dit verband beklemtoont het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) dat het meerjarig financieel kader voor de periode na 2027 moet worden uitgewerkt in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden. Een algemene voorwaarde is de versterking van het partnerschapsbeginsel, waarbij moet worden gewaarschuwd voor de tendens tot centralisatie die het lokale bestuur zou kunnen verzwakken. 

Het CvdR pleit voor sterke financiële instrumenten, meer budgettaire autonomie op regionaal niveau en nieuwe EU-inkomstenbronnen, zodat toekomstige uitdagingen kunnen worden aangepakt en tegelijkertijd wordt vasthouden aan de langetermijnprioriteiten van de EU. Daarnaast is het van cruciaal belang de kapitaalmarktenunie te verdiepen, een gunstiger investeringsklimaat te bevorderen, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen, en de regelgevingskaders te verbeteren door de administratieve lasten te verminderen.

De kernprioriteit cohesie heeft onder meer betrekking op:

• Concurrentievermogen
• EU-begroting
• Rechtvaardige transitie
• Duurzame en betaalbare huisvesting

Veerkracht

Veerkracht, in de brede zin van het woord, is het vermogen om te reageren op natuurrampen, op door de mens veroorzaakte rampen, op veiligheidsdreigingen en op economische en politieke instabiliteit binnen de EU en in de rest van de wereld. Veerkracht kan alleen worden bereikt als alle bestuursniveaus nauw samenwerken. De EU en de lokale en regionale overheden moeten beter worden uitgerust met de nodige instrumenten en financiële middelen om te kunnen reageren op verschillende crises. 

Het CvdR pleit voor betere coördinatie en financiering om de regio’s te helpen grootschalige transities en de gevolgen van crisissituaties in goede banen te leiden, en zou graag zien dat de lokale en regionale overheden meer inspraak krijgen op gebieden als klimaatactie, energiezekerheid en waterbeheer.

De kernprioriteit veerkracht heeft onder meer betrekking op:

• Grensoverschrijdende samenwerking
• Klimaatverandering
• Waterweerbaarheid
• Schone, veilige en betaalbare energie
• Volksgezondheid
• Landbouw
• Veiligheid

De niet aflatende steun van het CvdR aan de Oekraïense steden en regio’s, die vorm krijgt via de Alliantie voor de wederopbouw van Oekraïne, is ook een investering in de veerkracht van de steden en regio’s van de EU, omdat zij iets kunnen leren van de ervaringen van hun Oekraïense partners.

Nabijheid

Nabijheid houdt in dat de EU dichter bij haar burgers wordt gebracht door de lokale en regionale overheden in staat te stellen doeltreffend in te spelen op de behoeften van hun gemeenschappen. Het CvdR benadrukt dat het vertrouwen in de EU begint op lokaal niveau, waar de afstand tussen de instellingen en het dagelijks leven van de burgers het kleinst is. Versterking van het lokale bestuur draagt bij tot het aanpakken van belangrijke uitdagingen zoals demografische veranderingen, sociale inclusie en openbare dienstverlening. Het CvdR onderstreept het belang van burgerparticipatie, met name waar het gaat om jongeren, en herhaalt dat het zich wil inzetten voor initiatieven ter bevordering van participatie, gendergelijkheid en democratische vernieuwing in alle Europese regio’s.

De kernprioriteit nabijheid heeft onder meer betrekking op:

• Demografische verandering
• Lokale democratie
• Gendergelijkheid
• Jongeren