Kliknij tutaj, aby uzyskać automatyczne tłumaczenie poniższego tekstu.
Regionalne porty lotnicze mają kluczowe znaczenie dla ożywienia gospodarczego i spójności terytorialnej w UE  

Transport lotniczy jest jednym z sektorów najbardziej dotkniętych pandemią COVID-19. Mniejsze regionalne porty lotnicze odnotowały największy spadek bezpośrednich połączeń lotniczych, zwłaszcza w przypadku lotów pasażerskich. Lotnisko we włoskim Treviso utraciło 95% połączeń, w Vaasa (Finlandia) – 91%, w Quimper (Francja) – 87%, a w Burgas (Bułgaria) – 82%.

Władysław Ortyl (PL/EKR), marszałek województwa podkarpackiego, odpowiedział na sześć pytań dotyczących opracowanej przez siebie opinii w sprawie przyszłości regionalnych portów lotniczych , która ma zostać przyjęta na sesji plenarnej Komitetu Regionów 1 lipca. W opinii KR-u podkreślono znaczenie regionalnych portów lotniczych dla spójności terytorialnej UE i społeczno-gospodarczego rozwoju regionów. Ponadto zaakcentowano potrzebę dalszego ograniczania emisji gazów cieplarnianych z transportu lotniczego oraz dostosowywania tego sektora do celów Europejskiego Zielonego Ładu, unijnej strategii wzrostu na rzecz osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r.

Dlaczego Europejski Komitet Regionów sporządził opinię o regionalnych portach lotniczych?

Sektor lotniczy jest jednym z najbardziej dotkniętych przez pandemię COVID-19, a szczególnie niepokojąca jest sytuacja lotnisk regionalnych. Ponad 6 tys. połączeń, które były obsługiwane z europejskich portów lotniczych w 2019 r., nadal nie zostało przywróconych dziewięć miesięcy po kryzysie COVID-19. Mniejsze regionalne porty lotnicze odnotowały największy spadek bezpośrednich połączeń lotniczych, zwłaszcza w przypadku lotów pasażerskich. Gwałtowny spadek przychodów sprawił, że niektóre porty lotnicze znalazły się w tak trudnej sytuacji, że bez zewnętrznego wsparcia publicznego grozi im niewypłacalność. Ich upadłość miałaby dramatyczny wpływ na zatrudnienie i gospodarkę regionów, w których się znajdują.

Dlaczego trzeba wspierać regionalne lotniska? Czy w czasie tego kryzysu nie poświęcono już lotnictwu wystarczającej uwagi?

W 2018 r. lotnictwo w Europie odpowiadało za 26% światowego ruchu pasażerskiego. To dawało bezpośrednio i pośrednio ponad 13,5 mln miejsc pracy. Bezpośrednie zatrudnienie u operatorów portów lotniczych i współpracujących z lotniskiem instytucji i firm szacuje się na około 1,7 miliona osób. Lotniska regionalne są kluczowe dla zapewnienia dostępności komunikacyjnej w regionach peryferyjnych, wyspiarskich i najbardziej oddalonych. To wprost przekłada się na rozwój gospodarczy i zatrudnienie w tych regionach. Nie zapominajmy, że te lotniska są również niezbędne dla świadczenia usług pogotowia lotniczego, wykrywania i gaszenia pożarów oraz przyczyniają się do sprawnego funkcjonowania służb ratowniczych, administracji publicznej, instytucji i przedsiębiorstw. Trzeba mieć na uwadze, że tempo rozwoju regionów w dużej mierze zależy od jakości ich połączeń oraz że regionalne porty lotnicze odgrywają istotną rolę w spójności terytorialnej UE.

W Europejskim Zielonym Ładzie określono ambitne cele, w szczególności redukcję o 90% emisji gazów cieplarnianych związanych z transportem do 2050 r. Jak można pogodzić wsparcie dla portów lotniczych z tymi celami?

Komisja Europejska przedstawiła swoją wizję dekarbonizacji lotnictwa w strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności , która do 2050 r. ma doprowadzić do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych z transportu o 90%. W Zielonym Ładzie podkreślono, że należy poprawić jakość powietrza w pobliżu portów lotniczych, rozwiązując problem zanieczyszczeń powodowanych przez samoloty i lotniska, w tym poprzez stopniowe zwiększanie udziału paliw alternatywnych. Tu chcę rzeczywiście podkreślić konieczność zapewnienia funduszy UE w ramach polityki spójności na lata 2021–2027, aby możliwe było współfinansowanie takich inwestycji w regionalne porty lotnicze, które bezpośrednio wspierają dekarbonizację. Kluczowe znaczenie ma również przeznaczenie odpowiednich funduszy europejskich na rozwój infrastruktury bezpieczeństwa i ochrony oraz wykorzystanie innowacyjnych technologii i cyfryzacji.

Jakie są Pana zalecenia dla portów lotniczych, jeśli chodzi o redukcję emisji CO 2 i ich wpływu na środowisko? Jaką rolę mają tu odgrywać władze lokalne i regionalne?

Wiele władz lokalnych i regionalnych jest właścicielami regionalnych portów lotniczych lub nimi zarządza, zapewnia niezbędną infrastrukturę i inne usługi istotne dla ich funkcjonowania, a czasem w znacznym stopniu przyczynia się do ich finansowania. Regionalne porty lotnicze mogłyby być idealnymi pionierami ekologicznych innowacji, ponieważ ich nieodłączną cechą jest to, że są mniejsze, bardziej elastyczne i lepiej przystosowane do nowszych, bardziej ekologicznych typów samolotów. Aby ograniczać emisje, porty lotnicze mogą nakładać opłaty na linie lotnicze w oparciu o kryteria środowiskowe, na przykład obniżając opłaty za samoloty powodujące mniejszy hałas i emitujące mniejszą ilość zanieczyszczeń powietrza. Ponadto lotniska mogą wprowadzać zachęty, aby wspierać nowe paliwa lub ograniczenie hałasu.

Na jakie działania Komisji Europejskiej Pan liczy, zwłaszcza w odniesieniu do zasad pomocy państwa i finansowania UE?

W mojej opinii zawarty jest apel do Komisji Europejskiej o opracowanie, w ramach procesu legislacyjnego, jeszcze bardziej elastycznych i skuteczniejszych zasad pomocy publicznej, które umożliwią państwom członkowskim udzielanie regionalnym portom lotniczym pomocy finansowej zgodnie z odpowiednimi przepisami EFRR oraz RRF dotyczącymi inwestycji w regionalne porty lotnicze zlokalizowane w regionach peryferyjnych, wyspiarskich lub najbardziej oddalonych, gdzie nie istnieje bardziej wydajna i zrównoważona alternatywa (na przykład kolej).

Jak widzi Pan przyszłość regionalnych portów lotniczych w UE?

Uważam, że nadszedł moment, aby ocenić znaczenie lotnisk regionalnych w Europie. Ta ocena powinna obejmować jakość ich sieci połączeń dla pasażerów, znaczenie dla regionalnego rozwoju gospodarczego, w tym turystyki, z uwzględnieniem doświadczeń oraz skutków pandemii COVID-19, a także ich wkład w ambitną politykę klimatyczną prowadzoną przez UE. Liczę na skoordynowane działania Komisji Europejskiej, państw członkowskich, regionów, świata nauki oraz biznesu, aby można było zaproponować nowy kompleksowy system transportowy w Europie, z zachowaniem transportu lotniczego, gdy jest to konieczne, a także gdy brak bardziej wydajnej, zrównoważonej i ekonomicznie uzasadnionej alternatywy (np. kolei).

Kontekst

Dnia 23 kwietnia 2021 r. Komisja COTER Europejskiego Komitetu Regionów przyjęła projekt opinii w sprawie przyszłości regionalnych portów lotniczych . Ma on zostać przyjęty na sesji plenarnej Komitetu Regionów w dniu 1 lipca.

Kontakt: presscdr@cor.europa.eu

Share: