Kliknij tutaj, aby uzyskać automatyczne tłumaczenie poniższego tekstu.
Liderzy lokalni i regionalni ostrzegają przed ryzykiem słabego włączenia regionów i miast w nowe programy polityki spójności  

Rzeczywiste partnerstwo między różnymi szczeblami sprawowania rządów jest niezbędne dla określenia priorytetów w europejskich regionach i gminach i dla skierowania do nich skutecznych inwestycji

Na sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów (KR) przyjęto opinię w sprawie skutecznego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w programy polityki spójności na lata 2021–2027. Opracował ją przewodniczący regionu Bratysława Juraj Droba (SK/EKR). Popierając opinię, członkinie i członkowie KR-u apelują o pełne poszanowanie zasady partnerstwa i jej stosowanie w ramach nowych instrumentów finansowanych przez NextGenerationEU takich jak Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji oraz Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Polityka spójności, na którą przeznacza się w latach 2021–2027 łączną kwotę 392 mld euro , jest najważniejszą polityką inwestycyjną Unii Europejskiej. Jej fundament stanowią umowy o partnerstwie i programy operacyjne, w których określa się strategie państw członkowskich w kwestii wykorzystania funduszy polityki spójności do wzmocnienia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej poprzez zmniejszenie dysproporcji między regionami. Aby polityka ta mogła z powodzeniem zaspokajać potrzeby obywateli w terenie, ogromne znaczenie ma pełne zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych, partnerów społeczno-gospodarczych i społeczeństwa obywatelskiego na wszystkich etapach przygotowywania i wdrażania tych kluczowych dokumentów.

Juraj Droba (SK/EKR), przewodniczący regionu bratysławskiego i sprawozdawca opinii przyjętej na sesji plenarnej KR-u, powiedział: Pragnę uwypuklić wagę włączenia samorządów regionalnych i lokalnych w negocjacje w sprawie nowego okresu programowania na szczeblu UE. W debatach między rządami a Komisją Europejską często brakuje wymiaru regionalnego i solidnych danych. Dlatego trzeba wzmocnić głos regionów i miast .

Opinia opiera się na wynikach badania zleconego niedawno przez KR , które pokazuje, że zaangażowanie partnerów w przygotowanie nowego okresu programowania tylko nieznacznie wzrosło w porównaniu z okresem 2014–2020. Badanie wykazało, że potencjał partnerstw jest wciąż niedostatecznie wykorzystywany w wielu krajach, przy czym niektóre władze lokalne i regionalne nadal nie są bezpośrednio zaangażowane na wszystkich etapach okresów programowania.

Przywódcy lokalni i regionalni domagają się pełnego wdrożenia zasad partnerstwa w ramach nowych instrumentów takich jak mechanizm sprawiedliwej transformacji czy Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RFF), finansowany w ramach planu odbudowy dla Europy – NextGenerationEU . Zwracają też uwagę, że RFF będzie miał istotny wpływ na politykę spójności oraz że istnieje ryzyko ewentualnego powielania i niespójności między tymi instrumentami, co osłabiłoby efektywność inwestycji UE.

Członkowie KR-u podkreślają, że różnice w harmonogramach przygotowania krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności oraz umów o partnerstwie mogą w niektórych przypadkach utrudniać skuteczną koordynację instytucjonalną i ograniczać poszukiwanie synergii. Fakt, że finansowanie z RRF może być traktowane priorytetowo względem polityki spójności (wskutek presji na szybkie wdrażanie i absorpcję), może ujemnie wpłynąć na działania dotyczące programowania i wdrażania polityki spójności na lata 2021–27, a tym samym przyczynić się do dalszych opóźnień i problemów z wykorzystaniem funduszy spójności. Członkowie wzywają zatem do niezwłocznego przyjęcia głównych dokumentów strategicznych na nowy okres programowania, tak aby można było jak najszybciej rozpocząć wdrażanie.

Przywódcy lokalni ostrzegają także przed tendencjami do centralizacji programowania i wdrażania funduszy strukturalnych w wyniku pandemii i równoległej realizacji dwóch okresów programowania (zasoby z programów z okresu 2014–2020 można wydatkować do 2023 r.).

KR wzywa Komisję Europejską, aby ściśle monitorowała stosowanie zasady partnerstwa zarówno w nieformalnych negocjacjach z państwami członkowskimi, jak i podczas oceny projektów umów partnerstwa i programów operacyjnych oraz aby wydała zalecenia dla państw członkowskich i właściwych organów w celu poprawy procesów partnerstwa.

Kontekst:

Sesja plenarna KR-u zbiega się z 19. Europejskim Tygodniem Regionów i Miast , współorganizowanym przez KR i Komisję Europejską, który potrwa od 11 do 14 października. Wdrażanie i realizacja nowej polityki spójności na lata 2021–2027 zostaną też omówione podczas wspólnego posiedzenia Komisji Rozwoju Regionalnego ( REGI ) Parlamentu Europejskiego i Komisji Polityki Spójności Terytorialnej i Budżetu UE ( COTER ) KR-u, w którym weźmie udział komisarz ds. spójności i reform Elisa Ferreira. Posiedzenie będzie można śledzić tutaj .

Ze względu na skutki pandemii COVID-19 wejście w życie nowych przepisów dotyczących polityki spójności oraz przedłożenie Komisji Europejskiej umów o partnerstwie przez państwa członkowskie zostało opóźnione. Rozporządzenie na lata 2021–27 zaczęło obowiązywać 1 lipca 2021 r. Dotychczas Komisja przyjęła jedynie umowę o partnerstwie przekazaną z Grecji.

Kontakt:

Matteo Miglietta

tel. +32 (0)470 895 382

matteo.miglietta@cor.europa.eu

Share: