Miasta i regiony całego świata jednoczą się w walce ze zmianą klimatu  
World's cities and regions unite in the battle on climate change

Przywódcy dwóch dużych sieci miast i regionów – Europejskiego Komitetu Regionów oraz Samorządów na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (ICLEI) – stwierdzili, że na całym świecie miasta i regiony powinny mieć więcej praw i obowiązków w walce ze zmianą klimatu, a jednocześnie z zadowoleniem przyjęli deklarację wzywającą władze lokalne i regionalne, by stały się formalnie częścią globalnego systemu zarządzania na rzecz walki ze zmianą klimatu.

Deklaracja przyjęta na szczycie klimatycznym przywódców lokalnych i regionalnych w siódmym dniu międzynarodowych negocjacji w sprawie klimatu w Bonn (COP 23) łączy szereg jednostronnych zobowiązań z postulatami działania państw członkowskich Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz Stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC). Zobowiązania obejmują obietnice ze strony miast i regionów, że ich działania w zakresie walki ze zmianą klimatu będą bardziej ambitne, aktywne, kompleksowe, spójne, nastawione na współpracę i przejrzyste. Jednocześnie przywódcy lokalni i regionalni wezwali Organizację Narodów Zjednoczonych i rządy poszczególnych państw świata do współpracy ze wszystkimi szczeblami sprawowania rządów i wspierania wprowadzenia docelowych poziomów emisji dwutlenku węgla dla regionów i miast. W Paryżu w 2015 r. rządy krajów całego świata zgodziły się zatrzymać wzrost średniej temperatury na świecie na poziomie znacznie niższym niż 2°C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej, chociaż najnowsze dane wskazują, że świat zmierza do wzrostu temperatury o 2,7°C.

Karl-Heinz Lambertz , przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów, unijnego zgromadzenia polityków szczebla lokalnego i regionalnego, powiedział: „Paryż pozostanie w pamięci ze względu na zjednoczenie rządów krajowych na całym świecie w walce ze zmianą klimatu. Deklaracja ta sprawi, że Bonn utkwi nam w pamięci w kontekście jednoczenia się regionów i miast na świecie na rzecz realizacji tych obietnic. Dowodzi ona, że bardzo wielu burmistrzów i gubernatorów jest obecnie bardziej zjednoczonych i ma ambitniejsze cele w zakresie działań w dziedzinie klimatu niż kiedykolwiek wcześniej. Europejski Komitet Regionów pragnie, by UE ograniczyła emisje nie o 40% lecz o 50% do roku 2030 i chce poważnie zastanowić się nad podatkiem od emisji dwutlenku węgla. Jestem szczególnie zadowolony, że deklaracja ta wspiera dwie propozycje, za którymi opowiadał się Komitet: uwzględnienie wkładu nie tylko krajów, lecz także regionów i miast w zmniejszenie emisji oraz położenie kresu dotacjom dla przemysłu paliw kopalnych”.

Park Won Soon , burmistrz Seulu i przewodniczący ICLEI-Samorządów na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju, tj. sieci ponad 1500 miast i regionów zaangażowanych w zrównoważony rozwój, powiedział: „Źródłem prawdziwych zmian są obywatele. Jeżeli obywatele zdają sobie sprawę, że suwerenność energetyczna należy do nich i angażują się w proces kształtowania polityki, może to przynieść autentyczne zmiany. Przyszłość naszych dzieci i wnuków zależy od tego, co robimy obecnie. Wiemy, co powinniśmy zrobić. Potrzebne są nam starania obywateli. Jestem pewien, że miasta będą mogły zapoczątkować lepszą przyszłość, jeżeli wyznaczą ambitniejsze cele i będą dążyć do ich osiągnięcia wspólnie z obywatelami”.

Przywódcy UE i ONZ odnieśli się do deklaracji pozytywnie.

Maroš Šefčovič , wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej odpowiedzialny za unię energetyczną, stwierdził: „Miasta i regiony przewodzą w walce ze zmianą klimatu. Jestem przekonany, że wszyscy zrozumieliśmy, iż wzmacniając pozycję podmiotów lokalnych możemy mieć pewność, że przekroczą one wszystkie oczekiwania. Dlatego też Porozumienie Burmistrzów zostało utworzone jako europejska inicjatywa zachęcająca do dobrowolnych działań w dziedzinie klimatu. Również z tego powodu ustanowiliśmy Światowe Porozumienie Burmistrzów, potężną siłę prawie 7500 miast na skalę światową. Aby zwiększyć swój wpływ na klimat, w tym na przechodzenie na czystą mobilność, władze lokalne, regionalne i krajowe powinny współpracować ze sobą w wielu sektorach. Połączmy swoje siły na rzecz przyjaznej dla klimatu przyszłości."

Patricia Espinosa , sekretarz wykonawcza UNFCCC, powiedziała: „Zobowiązania podjęte przez wiele miast i regionów dowodzą, że wizja przedstawiona w Paryżu w 2015 r., dotycząca niskoemisyjnej, odpornej na zmianę klimatu przyszłości oraz neutralnego dla klimatu świata w drugiej połowie XXI wieku, została przyjęta i jest realizowana na całym świecie. UNFCCC z zadowoleniem przyjmuje wysiłki miast i regionów na rzecz ograniczenia ich udziału w nasilaniu zmiany klimatu i na rzecz przygotowania się do przyszłości. Deklaracja ta daje nadzieję, że miasta i regiony staną się inspiracją w nadchodzących latach.”

Uwagi dla redaktorów:

• Europejski Komitet Regionów jest liderem działań w dziedzinie klimatu w Unii Europejskiej i jest jednym z partnerów-założycieli Porozumienia Burmistrzów, europejskiej inicjatywy przyjętej w 2008 r., w ramach której władze lokalne i regionalne otrzymują dodatkowe wsparcie techniczne ze strony Komisji Europejskiej, o ile zobowiążą się do przekroczenia wartości docelowych UE w zakresie ograniczenia emisji. Inicjatywa ta ma obecnie zasięg światowy i istnieje pod nazwą Globalnego Porozumienia Burmistrzów na rzecz Klimatu i Energii. Wśród zaleceń przekazanych organom decyzyjnym UE w październiku na temat sposobów finansowania wdrażania porozumienia paryskiego, Europejski Komitet Regionów wzywa do „położenia kresu” dotacjom na działalność gospodarczą o dużym wpływie na środowisko „najpóźniej” do 2035 r., przeniesienia „minimalnego odsetka” przychodów ze sprzedaży uprawnień na aukcjach w ramach unijnego systemu handlu emisjami, którym gospodarowałyby bezpośrednio władze lokalne i regionalne, do „inwestowania w poprawę odporności na poziomie lokalnym”, a także do przeprowadzenia badań możliwości wprowadzenia podatku od emisji dwutlenku węgla lub minimalnej ceny uprawnień do emisji dwutlenku węgla.

• ICLEI – Samorządy na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju to sieć ponad 1500 miast, miasteczek i regionów, które mają budować zrównoważoną przyszłość. ICLEI oczekuje świata zrównoważonych miast, które stawią czoła wyzwaniom urbanizacji, dostosują się do realiów gospodarczych i tendencji demograficznych i przygotują się na skutki zmiany klimatu i inne wyzwania związane z obszarami miejskimi.

• UNDP szacuje, że władze lokalne odpowiedzialne są za przedsięwzięcie ponad 70% środków w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i aż do 90% działań na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu.

• W sprawozdaniu opublikowanym w październiku i przedstawionym w Europejskim Komitecie Regionów Europejska Agencja Środowiska sugeruje, że susze będą prawdopodobnie występować coraz częściej oraz staną się dłuższe i bardziej dotkliwe. Pożary staną się poważniejszym zagrożeniem dla większej liczby regionów, powodzie będą występować częściej w większości regionów w Europie, zaś liczba gwałtownych burz w Europie Północnej zwiększy się jesienią i zimą, a fale sztormowe prawdopodobnie spowodują „poważne szkody w środowisku, straty gospodarcze i inne problemy społeczne w nisko położonych obszarach przybrzeżnych w całej Europie, chyba że wprowadzone zostaną dodatkowe środki dostosowawcze”. W sprawozdaniu stwierdzono, że w latach 1980–2015 straty gospodarcze spowodowane ekstremalnymi warunkami pogodowymi i klimatycznymi zgłoszone przez 33 państwa członkowskie wyniosły ponad 433 mld EUR.

Kontakt:

David Crous, Europejski Komitet Regionów, david.crous@cor.europa.eu, +32 476 879 929

Andrew Gardner, Europejski Komitet Regionów, andrew.gardner@cor.europa.eu, +32 473 843 981

Claudio Magliulo, ICLEI – Samorządy na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju, claudio.magliulo@iclei.org, +49 (0) 228 976299 15