Klik hier voor een automatische vertaling van onderstaande tekst.
“COVID-19-crisis heeft ongelijkheid tussen mannen en vrouwen onderstreept”  

Interview met Concha Andreu (ES/PSE), CvdR-rapporteur voor de EU-gendergelijkheidsstrategie

In dit interview spreekt Concha Andreu Rodríguez (ES/PSE), minister-president van de autonome regio La Rioja, zich uit over de EU-strategie voor gendergelijkheid en de gevolgen van de COVID-19-pandemie voor vrouwen. Concha Andreu is rapporteur voor het advies dat de commissie Sociaal Beleid, Onderwijs, Werkgelegenheid, Onderzoek en Cultuur (SEDEC) van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) deze week heeft goedgekeurd. De goedkeuring daarvan staat op de agenda van de plenaire vergadering van oktober.

U bent rapporteur voor het CvdR-advies over de EU-strategie voor gendergelijkheid. Wat vindt u van de voorstellen van de Commissie en wat zijn de belangrijkste aanbevelingen in uw advies?

De mededeling “Een Unie van gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025” is een zeer waardevol instrument om in de EU concrete vooruitgang te boeken op het gebied van gendergelijkheid.

De Europese Commissie presenteert deze strategie 25 jaar na de goedkeuring van de verklaring en het actieprogramma van Peking, het eerste universele actieplan ter bevordering van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen, die een kwarteeuw later niets van hun relevantie hebben verloren. Op het gebied van gendergelijkheid valt immers nog een hele weg af te leggen. Deze EU-strategie voor gendergelijkheid zal ook bijdragen aan het bereiken van de VN-doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, in het kader waarvan gendergelijkheid als een cruciale voorwaarde voor inclusieve en duurzame ontwikkeling wordt beschouwd.

De manier waarop de strategie wordt beheerd, is echter voor verbetering vatbaar. Het lokale en regionale bestuursniveau wordt daarbij grotendeels over het hoofd gezien. Nochtans voeren wij als lokale en regionale overheden beleid uit dat uit dat rechtstreeks van invloed is op de burgers. Het is daarom niet meer dan logisch om ons als strategische partners te betrekken bij het ontwerp, de uitvoering en de monitoring van deze strategie, en daartoe doen wij dan ook een vurige oproep aan de Europese Commissie.

Hoe zou u de impact van de COVID-19-pandemie op vrouwen beschrijven?

Uit deze maanden in de voorhoede van de strijd tegen COVID-19 in La Rioja, een van de Spaanse regio’s die het eerst en ook het zwaarst getroffen is, kan ik concluderen dat deze crisis vele gezichten heeft. Behalve een gezondheids- en een economische crisis hebben we ook te maken met een sociale crisis, waarbij de problemen hun oorsprong vinden in ongelijkheid.

COVID-19 heeft niet zozeer geleid tot meer ongelijkheid, maar heeft de reeds bestaande ongelijkheden – niet in het minst die tussen man en vrouw – nog eens extra geaccentueerd. In alle onderdelen van het advies hebben we specifiek naar de gevolgen van COVID-19 verwezen, bijvoorbeeld naar de toename van gendergeweld tijdens lockdownsituaties, de moeilijkheden die veel vrouwen in de EU ervaren bij het combineren van telewerk en zorgtaken, het feit dat het vrouwen zijn die tijdens de pandemie frontliniewerk hebben verricht (gezondheidswerkers, medewerkers in de ouderenzorg en de kinderopvang, huishoudhulpen, winkelmedewerkers enz.), de toegenomen kwetsbare positie van vrouwen in ontwikkelingslanden enz.

De strategie is opgesteld en gepubliceerd vóór het uitbreken van de COVID-19-gezondheidscrisis. In die zin is de strategie nu onvolledig en moet er een beoordeling worden gemaakt van hoe deze crisis de reeds bestaande ongelijkheden tussen vrouwen en mannen alleen maar zichtbaarder heeft gemaakt. Een les moet alvast zijn dat we veerkrachtmechanismes op gendergebied moeten ontwikkelen met het oog op toekomstige crises.

U bent de eerste vrouwelijke minister-president van de regio La Rioja. Hoe bevordert de regionale overheid de gelijkheid van mannen en vrouwen?

Met het directoraat-generaal voor gelijkheid hebben wij de eerste regionale overheidsstructuur gecreëerd die zich specifiek met het thema bezighoudt, en waarbinnen alle acties op dit gebied op sectoroverschrijdende manier worden gecoördineerd door een commissie waarin alle betrokken ministeries zijn vertegenwoordigd. Dit stelt ons in staat om specifieke ongelijkheden aan te pakken in plattelandsgebieden, op de arbeidsmarkt, wat betreft het combineren van werk en gezinsleven of in de culturele sector.

Naast het werk van gendermainstreaming in de dagelijkse werkzaamheden van de overheid bevorderen wij de ontwikkeling van wetgeving die ervoor moet zorgen dat het gendergelijkheidsaspect op transversale wijze in de overheid wordt verankerd en in de hele maatschappij wordt bevorderd. Wij hechten ook groot belang aan gerichte bewustmaking en voorlichting om gelijkheid op regionaal niveau te bevorderen. Bestraffend optreden is belangrijk en noodzakelijk, maar van een echte transformatie van de samenleving kan naar mijn mening pas sprake zijn wanneer zij de waarden en beginselen van gelijkheid en diversiteit omarmt.

Om deze doelstellingen te verwezenlijken, werken wij aan de gendergelijkheidswet en nemen wij deel aan initiatieven die het gelijkheidsbeginsel bevorderen, zoals #¿DóndeEstánEllas? (“Waar zijn de vrouwen?”) , een initiatief van het liaisonbureau van het Europees Parlement in Spanje waarbij de meer dan 150 deelnemende instellingen, media, bedrijven, entiteiten enz. een interne telling uitvoeren aan de hand waarvan elk jaar wordt geanalyseerd hoeveel vrouwelijke deskundigen als spreker hebben deelgenomen aan hun evenementen, met als doel dit cijfer geleidelijk aan te verbeteren.

Wat kunnen het Europees Comité van de Regio’s en andere EU-instellingen op Europees niveau doen?

Op dit moment is er een debat aan de gang over de strategie, die door de Raad en het Europees Parlement moet worden goedgekeurd Het Comité van de Regio’s levert met zijn advies input voor dit debat, maar afgezien van deze bijdrage aan het goedkeuringsproces van de strategie willen wij, de regionale en lokale overheden, ook als belangrijke partners worden erkend bij de uitvoering ervan.

Als verantwoordelijken voor de uitvoering van overheidsbeleid nemen wij het genderaspect op alle beleidsterreinen in acht. In het advies richten wij verscheidene verzoeken tot de Europese instellingen: wij roepen op tot onze structurele betrokkenheid bij het EU-netwerk voor de voorkoming van gendergerelateerd geweld, evenals bij de uitvoering van de noodzakelijke bewustmakings- en voorlichtingscampagne die op Europees niveau zal worden opgezet ter bestrijding van genderstereotypen. We roepen ook op tot passende financiering voor maatregelen op het gebied van gendergelijkheid via de programma’s die in het meerjarig financieel kader zijn voorzien.

Het percentage vrouwen onder de leden van het Comité is zeer laag, wat in zekere zin een weerspiegeling is van de lage vertegenwoordiging van vrouwen in representatieve functies op lokaal en regionaal niveau. Hoewel hierin geleidelijk verandering komt, zijn er in heel Europa nog steeds erg weinig vrouwen die beleidsverantwoordelijkheid dragen. Het Comité van de Regio’s zou, in navolging van een aantal van zijn fracties, een strategie voor gendergelijkheid moeten vaststellen om een duidelijk signaal af te geven dat er verandering moet komen.

Overigens zijn wij het forum bij uitstek waar Europese lokale en regionale overheden hun beste praktijken op het gebied van gendergelijkheid kunnen presenteren en uitwisselen, en moeten wij een ruimte blijven voor debat, de uitwisseling van ervaringen en het opdoen van inspiratie en kennis die vervolgens in de Europese regio’s kan worden toegepast.

Contact:

Lauri Ouvinen

Tel. +32 473536887

lauri.ouvinen@cor.europa.eu