Λιβύη - Πρωτοβουλία της Λευκωσίας  

Ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών συνεργάζεται με δήμους της Λιβύης

Από το 2015, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών έχει αναπτύξει στενή πολιτική και ολοένα πιο πρακτική σχέση με δήμους της Λιβύης, με το διττό στόχο της βελτίωσης των δημοσίων υπηρεσιών στη Λιβύη και της στήριξης των λιβυκών δήμων για την ένταξή τους στη διεθνή κοινότητα. Η συνεργασία αυτή αποτελεί απάντηση στην πολιτική αναταραχή και την αβεβαιότητα που βιώνει η Λιβύη από το 2010, οι οποίες οδήγησαν στη διάβρωση των δημοτικών υπηρεσιών της και στη διεθνή απομόνωση των πόλεών της και μετέτρεψαν τη χώρα σε μια από τις κυριότερες οδούς διέλευσης παράτυπων μεταναστών.

Κατόπιν αιτήματος των λιβυκών δήμων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών κινητοποιεί συμπράξεις για τις τοπικές αρχές της Λιβύης από τον Ιανουάριο του 2016. Η ΕτΠ ανταποκρίνεται στα αιτήματα των λιβυκών δήμων με προσφορές εμπειρογνωμοσύνης από τους δήμους και τις περιφέρειες της ΕΕ. Στόχος είναι η βελτίωση της ζωής των απλών Λίβυων βοηθώντας τους δήμους να παρέχουν καλύτερες υπηρεσίες σε τομείς που εκτείνονται από την πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη και έως τη διαχείριση των αποβλήτων. Σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική αναταραχή και η ανασφάλεια οδήγησαν σε «πάγωμα» της συνεργασίας με τους Λίβυους, η πρωτοβουλία συμβάλλει επίσης, μέσω της διπλωματίας των πόλεων, στη σταθεροποίηση της Λιβύης.

Πρόκειται για μια διαδικασία από τη βάση προς την κορυφή ―γνωστή μεταξύ των συμμετεχόντων ως «Πρωτοβουλία της Λευκωσίας»― που ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας από τις πλησιέστερες και ασθενέστερες γειτονικές χώρες της ΕΕ. Η συμμετοχή της ΕΕ αντικατοπτρίζει την πεποίθηση της Ολομέλειας ότι η διπλωματία των πόλεων και η διομότιμη διπλωματία πρέπει να ενεργοποιηθούν για την αντιμετώπιση των κυριότερων και μακροπρόθεσμων διεθνών προκλήσεων. Είναι επίσης σύμφωνη με την παγκόσμια στρατηγική της ΕΕ και με τη βεβαιότητα ότι η ΕΕ πρέπει να σκέφτεται παγκόσμια και να δρα τοπικά.

Με ποιους συνεργάζεται η ΕτΠ;

Στις πόλεις της Λιβύης που συμμετέχουν στην Πρωτοβουλία της Λευκωσίας ή με τις οποίες η ΕτΠ βρίσκεται σε επαφή περιλαμβάνονται οι εξής:

  • Τρίπολη (εκτιμώμενος πληθυσμός: 1,1 εκατομμύρια κάτοικοι)
  • Βεγγάζη (εκτιμώμενος πληθυσμός: 630 000 κάτοικοι)
  • Γκαριάν (190 000)
  • Τομπρούκ (120 000)
  • Σέμπα (97 000)
  • Σύρτη (80 000)
  • Ζιντάν (82 000)
  • Ζλίτεν (270 000)


Ο δήμαρχος Τρίπολης κ. Abdelrauf Beitelmal και ο δήμαρχος Ζιντάν κ. Mustafa Abdullah al-Baruni εκπροσωπούν τους δημάρχους της Λιβύης ως κύριοι εκπρόσωποι των συμπράξεων και ως παρατηρητές στην Ευρωμεσογειακή Περιφερειακή και Τοπική Συνέλευση (ARLEM). Τα περισσότερα προερχόμενα από την Ευρώπη μέλη της ARLEM, η οποία συγκεντρώνει πολιτικούς ιθύνοντες και πολιτικούς εκπροσώπους της ΕΕ και της περιοχής της Μεσογείου, είναι μέλη της ΕτΠ.

Η ΕτΠ λειτουργεί ως γραμματεία της ARLEM και της Πρωτοβουλίας της Λευκωσίας.

Πώς στηρίζει η ΕτΠ τους δήμους της Λιβύης;

Η ΕτΠ είναι πολιτική συνέλευση. Το θεμέλιο της μακροπρόθεσμης σχέσης της ΕτΠ με τη Λιβύη είναι πολιτικό και έγκειται στην επιθυμία παροχής βοήθειας στους δήμους της Λιβύης ώστε να προσχωρήσουν στη διεθνή κοινότητα και να επωφεληθούν των συμπράξεων και των κοινών στόχων που σφυρηλατήθηκαν από τους δήμους και τις περιφέρειες με αμοιβαία προσπάθεια και τακτικές επαφές .

Ωστόσο από το 2011, η Λιβύη πλήττεται από πολιτικές αναταραχές σε εθνικό επίπεδο και οι συνθήκες ασφάλειας και η πολιτική κατάσταση παραμένουν εύθραυστες. Η κρίση έχει επηρεάσει τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση, καθώς και τα μέσα βιοπορισμού και τις προοπτικές πολλών Λίβυων σε ολόκληρη τη χώρα. Ωστόσο, πολλές τοπικές αρχές κατόρθωσαν να διατηρήσουν βασικές υπηρεσίες και πολλές εκλέγονται κατ' επανάληψη και απολαμβάνουν ισχυρής λαϊκής νομιμότητας. Καθ' όλη τη διάρκεια της κρίσης εξασφάλισαν κάποια σταθερότητα στους πολίτες τους.

Για τον λόγο αυτό, η ΕτΠ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η παροχή στήριξης στους δήμους και τις περιφέρειες της Λιβύης είναι ένας πολλά υποσχόμενος τρόπος με τον οποίο η ΕΕ θα μπορούσε να βοηθήσει τη Λιβύη. Οι δήμοι και οι περιφέρειες της ΕΕ έχουν ήδη επιδείξει την πολιτική εμπειρία, τη θεσμική ικανότητα και τις τεχνικές δεξιότητες που απαιτούνται για την παροχή βοήθειας στους ομολόγους τους ανά τον κόσμο. Μέσω της Πρωτοβουλίας της Λευκωσίας επιδιώκεται να δοθεί νέα ώθηση στη στήριξη που παρέχεται προς τη Λιβύη σε τομείς που υποδείχθηκαν ως κρίσιμης σημασίας από τις λιβυκές τοπικές διοικήσεις.

Τί είδους υποστήριξη χρειάζονται οι δήμοι της Λιβύης;

Οι δήμοι και οι περιφέρειες της ΕΕ έχουν προσφέρει ή υποσχεθεί στήριξη στους ακόλουθους τομείς:

  • Διαχείριση των υδάτων: Μούρθια (ES)
  • Διαχείριση των αποβλήτων: Αμβέρσα (BE)
  • Πρωτοβάθμια υγειονομική περίθαλψη: Βίλα Ρεάλ (PT)
  • Δημόσια διοίκηση: Λευκωσία (CY)
  • Εκμάθηση της αγγλικής γλώσσας: τοπικές αρχές της Μάλτας (MT)
  • Θέματα προϋπολογισμού: Φλάνδρα (BE)


Κατά τη διάρκεια ενημερωτικών επισκέψεων στην ΕΕ, εμπειρογνώμονες από τη Λιβύη πραγματοποίησαν επιτόπιες επισκέψεις σε λειτουργικές εγκαταστάσεις και συμμετείχαν σε εργαστήρια και συζητήσεις.
 
Δήμαρχοι από τη Λιβύη και την Ευρώπη συμμετείχαν σε κάθε ενημερωτική επίσκεψη, διεξάγοντας συνεδριάσεις με στόχο τη διαμόρφωση της βάσης για την ανάπτυξη πιο μακροπρόθεσμων σχέσεων.

Η ΕτΠ ασχολείται επί του παρόντος με τα εξής:

  • την αντιστοίχιση των αιτημάτων και των προσφορών στους ακόλουθους τομείς: κατάρτιση προϋπολογισμού, απασχόληση των νέων, καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης, αλιεία, διεθνής συνεργασία·
  • την ανάπτυξη ενός δικτύου ευρωπαϊκών σχολών τοπικής αυτοδιοίκησης, το οποίο θα παρέχει εκπαίδευση στους πολίτες της Λιβύης και θα συμβάλει δυνητικά στην ίδρυση σχολής δημόσιας διοίκησης στη Λιβύη·
  • στην ενθάρρυνση της ανάπτυξης σχεδίων μεγάλης κλίμακας με τη συμμετοχή δήμων της Λιβύης και της ΕΕ.

Χρονοδιάγραμμα της σχέσης

  • Ιούλιος 2015: αντιπροσωπεία πέντε Λίβυων δημάρχων επισκέπτεται την Επιτροπή των Περιφερειών στις Βρυξέλλες
  • Οκτώβριος 2015: η Ευρωμεσογειακή Περιφερειακή και Τοπική Συνέλευση (ARLEM) προσκαλεί τον δήμαρχο κ. Beitelmal να παραστεί ως παρατηρητής σε συνεδρίαση της επιτροπής της για τη βιώσιμη ανάπτυξη
  • Ιανουάριος 2016: αντιπροσωπεία Λίβυων δημάρχων προσκαλείται στη Λευκωσία (Κύπρος) για να συμμετάσχει στην ετήσια σύνοδο ολομέλειας της ARLEM με το καθεστώς του παρατηρητή Ο δήμαρχος κ. Beitelmal παρουσιάζει επιστολή με αίτημα παροχής στήριξης σε έξι τομείς Η ARLEM απαντά με τη δρομολόγηση της «Πρωτοβουλίας της Λευκωσίας»
  • Μάιος 2016: το πρώτο αποτέλεσμα της προσπάθειας αντιστοίχισης της ΕτΠ είναι μια ενημερωτική επίσκεψη με θέμα τη διαχείριση των υδάτων, την οποία διοργάνωσε και φιλοξένησε η περιφέρεια της Μούρθια
  • Ιούνιος 2016: ενημερωτική επίσκεψη, η οποία συνδιοργανώθηκε με τον δήμο της Αμβέρσας, με εστίαση στη διαχείριση των αποβλήτων. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η αντιπροσωπεία Λίβυων δημάρχων συναντήθηκε με την κ. Federica Mogherini, Ύπατη Εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
  • Σεπτέμβριος 2016: συνδιοργανώνεται ενημερωτική επίσκεψη με τον δήμο της Βίλα Ρεάλ, Πορτογαλία, με στόχο την ανταλλαγή ορθών πρακτικών στον τομέα της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης
  • Σεπτέμβριος - Οκτώβριος 2016: συνδιοργανώνονται συνεδρίες κατάρτισης με τον δήμο της Λευκωσίας (Κύπρος) σε τομείς όπως η διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού, ο διοικητικός έλεγχος και η μετατροπή ιστορικών χώρων
  • Φεβρουάριος 2017: ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τη δημοσιονομική διαχείριση και τη διαφάνεια που διοργανώθηκε από κοινού με την κυβέρνηση της Φλάνδρας
  • Μάρτιος 2017: επιτόπιο εργαστήριο και ενημερωτική επίσκεψη στην Τοζέρ, Τυνησία, για τον προσδιορισμό της καλύτερης τεχνολογίας και τη συγκρότηση μονάδων λιπασματοποίησης οργανικών αποβλήτων σε έξι δήμους της Λιβύης
  • Απρίλιος 2017: πιλοτικός κύκλος μαθημάτων σχετικά με την εποικοδομητική ειρήνη για 20 νέους, διαμορφωτές της κοινής γνώμης, ο οποίος διοργανώθηκε σε συνεργασία με την UNICEF και το Ινστιτούτο Οικονομίας και Ειρήνης.
  • Μάιος 2017: πρώτη συνεδρίαση του δικτύου των σχολών δημόσιας διοίκησης για τη Λιβύη της ΕΕ με τα πανεπιστήμια και τους δήμους της Λιβύης. Σκοπός της συνεδρίασης ήταν να πραγματοποιηθεί μια πρώτη αξιολόγηση των αναγκών των δήμων της Λιβύης και να διερευνηθούν οι τρόποι με τους οποίους τα πανεπιστήμια θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν να αναπτύξουν τις ικανότητές τους
  • Ιούνιος 2017: ανταλλαγή σπουδαστών με κεντρικό θέμα την αλιεία και τους αλιευτικούς συνεταιρισμούς, η οποία διοργανώθηκε από την περιφέρεια Φρίουλι - Βενέτσια Τζούλια (Ιταλία)
  • Οκτώβριος 2017: διεθνές σεμινάριο με θέμα «Αστικές στρατηγικές, μέσα και τεχνολογίες στην εποχή της βιωσιμότητας», στην Σφαξ
  • Νοέμβριος 2017: πρώτη δέσμη τριών εκπαιδευτικών ενοτήτων σχετικά με επείγοντα ζητήματα για τους εκπροσώπους των τοπικών και περιφερειακών αρχών της Λιβύης
  • Νοέμβριος 2017: δύο ημέρες κατάρτισης/καθοδήγησης για τοπικούς ερευνητές στην Τυνησία σχετικά με τη διαφάνεια και τη χρηστή διακυβέρνηση.
  • Νοέμβριος/Δεκέμβριος 2017: 100 ώρες εκπαίδευσης 20 Λίβυων τεχνικών στον τομέα της επεξεργασίας και επαναχρησιμοποίησης λυμάτων για άρδευση.

Η εν λόγω πρωτοβουλία της Επιτροπής των Περιφερειών δεν θα ήταν δυνατό να πραγματοποιηθεί χωρίς την οικονομική και πολιτική στήριξη της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης και της Γενικής Διεύθυνσης Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση (ΓΔ NEAR) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μέσω του Μηχανισμού Δημόσιας Διοίκησης της ΕΕ για τη Λιβύη.

Η υλικοτεχνική υποστήριξη παρέχεται από την Crown Agents, μια διεθνή αναπτυξιακή οργάνωση.

Η Ένωση για τη Μεσόγειο, στην οποία συμμετέχουν τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ και 15 μεσογειακά κράτη, πρόσφερε επίσης ισχυρή πολιτική στήριξη. Η Λιβύη δεν είναι μέλος της Ένωσης για τη Μεσόγειο.

Η κ. Federica Mogherini, επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, χαρακτήρισε τη συνεργασία της ΕτΠ με τους δήμους της Λιβύης «βέλτιστο παράδειγμα διπλωματίας των πόλεων». Υποστήριξε ότι «οι δήμοι μπορούν να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην ανοικοδόμηση της Λιβύης, και εμείς [η ΕτΠ] πρέπει να συνεχίσουμε αυτήν τη συνεργασία. Σας χρειάζονται ως εταίρους σε αυτή τη δύσκολη στιγμή». Επιπλέον, εξέφρασε τη βαθιά πεποίθησή της ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες οφείλουν να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση «νέων αρχιτεκτονικών» στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής.


   
Η ΕτΠ θεωρεί ότι αυτή η προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή μπορεί να μετατραπεί σε μακροπρόθεσμα έργα και προγράμματα, τα οποία θα διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την πολιτική στήριξη της ΕτΠ. Η Ένωση για τη Μεσόγειο θα μπορούσε επίσης να μετατρέψει ορισμένες από αυτές τις πρωτοβουλίες μικρής κλίμακας σε πιο μακροπρόθεσμα έργα. 

Share: