Πατήστε εδώ για την αυτόματη μετάφραση του κάτωθι κειμένου.
Η αντιμετώπιση της αποδημίας επιστημόνων απαιτεί κοινές προσπάθειες για τη βελτίωση της ποιότητας διαβίωσης σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ  

Η απώλεια ενός μικρής ηλικίας και μορφωμένου εργατικού δυναμικού αποτελεί τεράστιο πρόβλημα για τις τοπικές κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) προειδοποιεί ότι το φαινόμενο της αποδημίας επιστημόνων αποτελεί κίνδυνο για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος, στην περίπτωση που οι κοινωνικές και οι οικονομικές ανισορροπίες μεταξύ των περιφερειών προέλευσης και υποδοχής παραμείνουν ως έχουν. Η γνωμοδότηση που συνέταξε και υπέβαλε ο κ. Emil Boc (RO/EPP), δήμαρχος Cluj-Napoca και πρώην πρωθυπουργός της Ρουμανίας, εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ στις 12 Φεβρουαρίου.

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο δείκτη ανταγωνιστικότητας , τα ανατολικά και νότια κράτη μέλη της ΕΕ συγκαταλέγονται παγκοσμίως μεταξύ των χωρών που είναι λιγότερο ικανές να διατηρήσουν τους ταλαντούχους νέους τους. Για παράδειγμα, σχεδόν 3 εκατομμύρια Ρουμάνοι ζουν σήμερα σε άλλο κράτος μέλος, και το φαινόμενο αυτό αφορά ιδίως τους εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης. Αυτό οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο και καθιστά δύσκολη τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο και ανταγωνιστικό οικονομικό μοντέλο με βάση την οικονομία της γνώσης και τα προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας.

«Είναι απαραίτητη η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ δύο θεμελιωδών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης: της ελεύθερης κυκλοφορίας του εργατικού δυναμικού και της οικονομικής και κοινωνικής σύγκλισης μεταξύ των περιφερειών. Οι πολίτες και οι εργαζόμενοι πρέπει να μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα εντός της ΕΕ, αλλά μόνον εφόσον το επιθυμούν και όχι διότι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την περιοχή τους λόγω φτώχειας και περιορισμένων οικονομικών ευκαιριών», δήλωσε ο εισηγητής.

Ως εκ τούτου, η ΕτΠ ζητεί από τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εντείνει τις προσπάθειές της για τη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων μέσω προσαρμοσμένων πολιτικών και μέσων που συνδυάζουν την πολιτική συνοχής και άλλες πηγές χρηματοδότησης. Η ΕτΠ επικροτεί την πολιτική δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη κατοχύρωση ενός δίκαιου κατώτατου μισθού στην Ευρώπη, δεδομένου ότι έτσι θα αντιμετωπιστεί το ζήτημα του βιοτικού επιπέδου και των εργασιακών συνθηκών και θα έχει άμεση επίδραση στην ποιότητα διαβίωσης των πολιτών στις περιφέρειες προέλευσης.

Η γνωμοδότηση της ΕτΠ προτείνει να εγκαθιδρυθεί ένας μηχανισμός σε επίπεδο ΕΕ με σκοπό την ενσωμάτωση και τον συντονισμό μέτρων πολιτικής για την αποδημία επιστημόνων, καθώς όλες οι πτυχές της (προσέλκυση, μη αξιοποίηση, κυκλοφορία ή επαναπατρισμός των επιστημόνων) πρέπει να αντιμετωπιστούν από κοινού με το τοπικό, το περιφερειακό και το εθνικό επίπεδο. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην εξάλειψη των διαρθρωτικών παραγόντων που επιδεινώνουν την αποδημία επιστημόνων, όπως η έλλειψη εκπαίδευσης, μεταφορικών ή ψηφιακών υποδομών. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές μπορούν να εντοπίσουν καλύτερα τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματα τους και τα αναγκαία ταλέντα και πολιτικές.

«Το έργο των πόλεων και των περιφερειών είναι η ανάπτυξη καινοτόμων πολιτικών για τη διατήρηση και την εκ νέου προσέλκυση ταλέντων. Η βελτίωση της ποιότητας ζωής αποτελεί πολύ ισχυρό μέσο για την προσέλκυση και τη διατήρηση εκπαιδευμένου εργατικού δυναμικού», τονίζει ο κ. Boc, επισημαίνοντας ότι η μητροπολιτική περιοχή της Cluj-Napoca έχει καταφέρει να αυξήσει σημαντικά τον πληθυσμό της την τελευταία εικοσαετία. Η πόλη είχε τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης στη χώρα κατά την τελευταία δεκαετία και συγκαταλέγεται στις καλύτερες πόλεις της Ρουμανίας στον παγκόσμιο δείκτη ποιότητας διαβίωσης . Ο δήμαρχος εξηγεί ότι αυτό επιτεύχθηκε μέσω ενός μοντέλου συμμετοχικής διαχείρισης με τη βοήθεια πανεπιστημίων, του ιδιωτικού τομέα, ΜΚΟ, απλών πολιτών και της δημόσιας διοίκησης, με έμφαση τόσο στην ανάπτυξη της οικονομίας της γνώσης και των οικοσυστημάτων καινοτομίας όσο και στην παροχή ποιοτικών θέσεων εργασίας, εκπαίδευσης και υπηρεσιών, όπως πολιτιστικές δραστηριότητες.

«Οι πόλεις και οι περιφέρειες μπορούν να αυξήσουν την ελκυστικότητά τους με την προώθηση πολιτικών και μέσων για την ανάπτυξη της τοπικής επιχειρηματικότητας, της αυτοαπασχόλησης και των εναλλακτικών μοντέλων επιχειρηματικής ανάπτυξης. Οι συμπράξεις μεταξύ των τοπικών αρχών, των επιχειρήσεων και των πανεπιστημίων αποτελούν σημαντικούς μοχλούς της τοπικής μεγέθυνσης και ανάπτυξης. Είναι ζωτικής σημασίας να αναγνωριστεί η σημασία του ρόλου των πανεπιστημίων και των παρόχων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης για την τοπική ανάπτυξη εντός της οικονομίας της γνώσης», συνόψισε ο κ. Boc.

Περισσότερες πληροφορίες:

Το Συμβούλιο Παιδείας, Νεολαίας, Πολιτισμού και Αθλητισμού (EYCS) θα διοργανώσει συζήτηση προσανατολισμού στις 20 Φεβρουαρίου 2020 με τίτλο «Κυκλοφορία εγκεφάλων - κινητήρια δύναμη για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης». Ο εισηγητής κ. Emil Boc παρουσίασε το σχέδιο γνωμοδότησης της ΕτΠ στην επιτροπή εκπαίδευσης του Συμβουλίου στις 23 Ιανουαρίου, κατόπιν πρόσκλησης της κροατικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Η κροατική Προεδρία έχει συμπεριλάβει στις προτεραιότητές της την ισόρροπη κινητικότητα επιστημόνων και ερευνητών, προωθώντας την υψηλής ποιότητας και διά βίου μάθηση και αναπτύσσοντας δεξιότητες για τις θέσεις εργασίας του μέλλοντος.

Τον Νοέμβριο 2018, η ΕτΠ δημοσίευσε μελέτη με τίτλο «Addressing brain drain: The local and regional dimension» (Αντιμετώπιση του φαινομένου της αποδημίας επιστημόνων: η τοπική και η περιφερειακή διάσταση) η οποία παρουσιάζει τους τρόπους με τους οποίους οι περιφέρειες μπορούν να ενισχύσουν τα πλεονεκτήματά τους προκειμένου να διατηρήσουν τον νεανικό και υψηλής ειδίκευσης πληθυσμό τους ή να τον προσελκύσουν να επιστρέψει· στη μελέτη παρατίθενται 30 επιτυχημένες πρωτοβουλίες που ανέλαβαν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές 22 κρατών μελών.

Επικοινωνία:

Lauri Ouvinen

Tηλ. +32 22822063

lauri.ouvinen@cor.europa.eu