Πατήστε εδώ για την αυτόματη μετάφραση του κάτωθι κειμένου.
Οι πόλεις και οι περιφέρειες είναι έτοιμες να ηγηθούν της επανάστασης των βιώσιμων μετακινήσεων στην Ευρώπη  

Για την επιτυχή αναμόρφωση του ευρωπαϊκού τομέα μεταφορών και την ενίσχυση της βιωσιμότητάς του, οι πόλεις και οι περιφέρειες της ΕΕ πρέπει να δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στην ενθάρρυνση των μετακινήσεων μηδενικών εκπομπών, στην προώθηση ενεργών και κοινών τρόπων μεταφοράς, στον μετασχηματισμό των αστικών μετακινήσεων και στην καλύτερη ζεύξη των αγροτικών περιοχών. Οι προτάσεις αυτές προέρχονται από τη γνωμοδότηση με θέμα «Στρατηγική για έξυπνη και βιώσιμη κινητικότητα», η οποία εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) και παρουσιάστηκε από τον εισηγητή της Robert van Asten (NL/RE) κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ την Τετάρτη 30 Ιουνίου.

Το 2017 στις μεταφορές αναλογούσε το 27% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ΕΕ , ενώ τόσο το 2018 όσο και το 2019 σημειώθηκε αύξηση των εκπομπών στον τομέα των μεταφορών, κάτι που σημαίνει ότι θα χρειαστούν εκτεταμένες αλλαγές προκειμένου να επιτευχθούν οι φιλόδοξοι στόχοι της ΕΕ για το κλίμα. Με μακροπρόθεσμο στόχο τη μείωση των εκπομπών στον τομέα των μεταφορών κατά 90% έως το 2050, η στρατηγική της ΕΕ για την κινητικότητα αποτελεί μία από τις κύριες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, με στόχο να τεθούν τα θεμέλια για την επίτευξη των στόχων του πράσινου και του ψηφιακού μετασχηματισμού στο σύστημα μεταφορών της ΕΕ. Η στρατηγική προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στα τέλη του περασμένου έτους και συμπληρώνεται από ένα σχέδιο δράσης που περιλαμβάνει συγκεκριμένα μέτρα προς έγκριση κατά την επόμενη τετραετία. Τα οχήματα μηδενικών εκπομπών και οι υποδομές εναλλακτικών καυσίμων, η τιμολόγηση των ανθρακούχων εκπομπών με την παροχή καλύτερων κινήτρων στους χρήστες και η διευκόλυνση της οικονομικής προσιτότητας και της προσβασιμότητας των μεταφορών συγκαταλέγονται στα βασικά ζητούμενα του σχεδίου δράσης.

Ο Robert van Asten (NL/RE) , δημοτικός σύμβουλος Χάγης και εισηγητής της γνωμοδότησης, δήλωσε: « Οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης διαδραματίζουν πρωταρχικό ρόλο στον μετασχηματισμό των μετακινήσεων συνδέοντας την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία με την ψηφιακή μετάβαση για πιο βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα. Οι κοινωνικές και χωρίς αποκλεισμούς πτυχές αποτελούν βασικά στοιχεία της έκθεσής μου, καθότι ο μετασχηματισμός των μετακινήσεων απαιτεί επίσης αλλαγή συμπεριφοράς, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκεται ο χρήστης. Η ΕΕ μπορεί να μας βοηθήσει να συνδυάσουμε καλύτερα τη συνδεσιμότητα, την προσβασιμότητα και την υγεία, όχι μόνο με την παροχή χρηματοδότησης, αλλά και με τη διασφάλιση της τυποποίησης και της εναρμόνισης των κανόνων της ΕΕ. Οφείλουμε επίσης να λάβουμε υπόψη τα σχέδια βιώσιμης αστικής κινητικότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν αποτελεσματικό μέσο για τη συνεργασία μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης, αλλά μόνο εάν αυτά είναι επαρκώς ευέλικτα και ανταποκρίνονται στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι πόλεις και οι περιφέρειες » .

Ο Ismail Ertug , μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δήλωσε τα εξής σχετικά με τη γνωμοδότηση της ΕτΠ: « Στη Στρατηγική της ΕΕ για έξυπνη και βιώσιμη κινητικότητα χαράσσεται η μελλοντική πορεία του ευρωπαϊκού τομέα των μεταφορών. Η διττή πρόκληση της ψηφιοποίησης και της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές αποτελεί μείζον ζητούμενο για τις επόμενες δεκαετίες. Για την εκπλήρωσή του, το ενωσιακό, το εθνικό και κυρίως το περιφερειακό επίπεδο χρειάζεται να συνεργαστούν στενά. Αυτό ισχύει ιδίως για τα έργα υποδομών, είτε πρόκειται για ελλείπουσες διασυνοριακές συνδέσεις, για βελτιωμένα σιδηροδρομικά συστήματα ή για ένα εκτεταμένο δίκτυο υποδομών εναλλακτικών καυσίμων ».

Η ΕτΠ επικροτεί τη στρατηγική κινητικότητας που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά έχει εντοπίσει διάφορους τομείς που επιδέχονται βελτίωση. Τα μέλη τόνισαν ιδιαίτερα τη σημασία της περιφερειακής διάστασης της στρατηγικής για την κινητικότητα, λόγω του καίριου ρόλου των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών και στην παροχή υπηρεσιών και υποδομών κινητικότητας . Υπό αυτό το πρίσμα, ο επιτυχής μετασχηματισμός των μετακινήσεων προϋποθέτει ισχυρή συμμετοχή των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινή προσέγγιση με τη συμμετοχή όλων των επιπέδων διακυβέρνησης, σύμφωνα με την αρχή της ενεργού επικουρικότητας.

Στη γνωμοδότηση επισημαίνεται επίσης ότι, εκτός από τη βελτίωση της βιωσιμότητας των μεταφορών, για παράδειγμα, με την επέκταση της χρήσης των σιδηροδρόμων αντί των αεροπορικών μεταφορών, ο μετασχηματισμός των μετακινήσεων απαιτεί επίσης αλλαγή της συμπεριφοράς των πολιτών. Πτυχές όπως η μείωση των αποστάσεων και του όγκου των μετακινήσεων, όπου είναι δυνατόν, η μετάβαση σε πιο ενεργές μορφές μετακινήσεων, όπως η ποδηλασία και το περπάτημα, καθώς και η από κοινού χρήση μέσων μεταφοράς, πρέπει να επεκταθούν σε μεγάλο βαθμό προκειμένου να επιτευχθεί ο φιλόδοξος στόχος της μείωσης των εκπομπών στον τομέα των μεταφορών κατά 90% έως το 2050. 

Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν επίσης την απουσία συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για τις αγροτικές περιοχές στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρά τη σημαντική συμβολή των μετακινήσεων στην παροχή υπηρεσιών σε αγροτικές περιοχές με διάσπαρτες υποδομές. Ως εκ τούτου, στη γνωμοδότηση ζητούνται περισσότερα ευρωπαϊκά ταμεία και ρυθμιστικά μέτρα για τη βελτίωση της κινητικότητας των πολιτών, ιδίως στις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές.

Γενικές πληροφορίες

Δεδομένης της περιφερειακής τους διάστασης και της σημασίας τους στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, οι υποδομές μετακινήσεων και μεταφορών έχουν προσδιοριστεί ως ένα από τα βασικά πεδία στα οποία θα πρέπει να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ της ΕτΠ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής .

Μεγάλο μέρος της στρατηγικής της ΕΕ για τη βελτίωση της βιωσιμότητας των μεταφορών συνίσταται στη στροφή προς τις σιδηροδρομικές μεταφορές. Το 2021 έχει ανακηρυχθεί επισήμως «Ευρωπαϊκό έτος σιδηροδρόμων» και η ΕτΠ συμμετέχει εξ αρχής ενεργά στο πλαίσιο αυτό συνεργαζόμενη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και διοργανώνοντας διάφορες τοπικές εκδηλώσεις σε συνεργασία με τα μέλη της ΕτΠ. Ο Πρόεδρος της ΕτΠ Απόστολος Τζιτζικώστας και αρκετά άλλα μέλη αναμένεται επίσης να επισκεφθούν την ειδική αμαξοστοιχία «Connecting Europe Express» (Συνδέοντας την Ευρώπη) σε κάποιο σημείο της διαδρομής της που θα διασχίσει 23 κράτη μέλη από τις 2 Σεπτεμβρίου έως τις 7 Οκτωβρίου.

Ένας άλλος βασικός τομέας για την ΕτΠ θα είναι η αποστολή του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» που έχει ως στόχο να καταστούν εκατό ευρωπαϊκές πόλεις κλιματικά ουδέτερες έως το 2030 . Ένα από τα πρώτα ορόσημα στον δρόμο προς την επίτευξη κλιματικά ουδέτερων πόλεων θα είναι το «νέο πλαίσιο αστικής κινητικότητας», το οποίο θα παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς τα τέλη του τρέχοντος έτους. Και οι δύο αυτές πρωτοβουλίες αποτελούν θέματα μείζονος ενδιαφέροντος για την ΕτΠ και η προσέγγιση των βιώσιμων αστικών μετακινήσεων με γνώμονα την ενεργό επικουρικότητα είναι το κλειδί για την ευόδωσή τους.

Επικοινωνία:

Tobias Kolonko

Τηλ. +32 22822003

tobias.kolonko@cor.europa.eu

Share: