Małopolska wśród nagrodzonych Europejskich Regionów Przedsiebiorczości 2016 (wywiad)

1. Jak udało się Małopolsce otrzymać nagrodę Europejskiego Regionu Przedsiębiorczości 2016? Jakie działania, plany strategiczne głównie zaważyły, Pana zdaniem, na przyznaniu Państwu nagrody? Czy aplikowaliście Państwo po raz pierwszy na ten konkurs?

Jury konkursu brało pod uwagę przede wszystkim: optymalne wykorzystywanie funduszy europejskich, współpracę w regionie na rzecz rozwoju przedsiębiorczości oraz wdrażanie Programu Small Business Act dla Europy 1 adekwatnie do kompetencji regionu w tym zakresie. (Program przyjęty w 2008r. przez Komisję Europejską jako narzędzie wspierania MŚP. Koncentruje się na 10 obszarach, m.in. tworzeniu warunków dla rozwoju przedsiębiorczości, włączaniu przedsiębiorców w proces tworzenia polityki na rzecz przedsiębiorczości, wprowadzaniu udogodnień administracyjnych dla MSP, zwiększaniu dostępu do finansowania, wsparciu rozwoju innowacji w MSP oraz procesie umiędzynaradawiania firm). W Małopolsce konsekwentnie wdrażamy wszystkie te punkty.

W mojej ocenie najmocniejszymi punktami Małopolski są właśnie silne partnerstwo regionalne oraz sprawne wykorzystanie funduszy z UE. W konkursie upatrywaliśmy możliwości rozszerzenia tych działań oraz podzielenia się doświadczeniem z innymi regionami. Startowaliśmy po raz drugi, a dzięki doświadczeniu z ubiegłego regionu mogliśmy przygotować zgłoszenie na najwyższym poziomie.

Ten rok był również przełomowy jeśli chodzi o nową perspektywę finansową – przyjęty został przez Komisję Europejską Regionalny Program Operacyjny Województwa Małopolskiego 2014-2020 (RPO WM), przyjęliśmy część dokumentów istotnych dla wdrażania RPO WM (m.in. Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych). Dzięki zaawansowaniu prac nad RPO mogliśmy przedstawić w aplikacji więcej wskaźników na kolejne lata, które pokazują skalę naszych działań.

2. Co było, Pana zdaniem, najmocniejszym punktem małopolskiego projektu?

Partnerstwo w regionie i wykorzystanie funduszy UE

Samorząd Województwa Małopolskiego stawia na partnerstwo – w realizowane działania angażujemy przedstawicieli sektora nauki, przedsiębiorców, instytucje otoczenia biznesu. Zachęcamy też partnerów, by aktywnie uczestniczyli w konsultacjach dokumentów istotnych dla rozwoju regionu, gdyż to oni są odbiorcami tych działań – przykładem w ostatnim czasie są konsultacje Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego 2014-2020 oraz dokumentów wykonawczych, m.in. Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych RPO.

Co istotne, działania, które podejmujemy na rzecz rozwoju przedsiębiorczości, a które zaprezentowaliśmy w naszej aplikacji do ERP, nie miałyby sensu gdyby nie mieszkańcy i przedsiębiorcy (obecnie blisko 360 tys. firm), dla których je realizujemy. Nasz region może poszczycić się naprawdę ogromnym kapitałem ludzkim – mamy wykształconych i przedsiębiorczych mieszkańców, bardzo dużą liczbę studentów (blisko 190 tys. osób, 2. miejsce w kraju pod tym względem po woj. mazowieckim), w tym studentów kształcących się na kierunkach informatycznych, wpisujących się w jedną ze specjalizacji regionalnych Małopolski (ok. 9 700 osób). Dzięki temu, a także stale doskonalonej infrastrukturze, mamy świetne zaplecze, aby rozwijać w regionie przedsiębiorczość technologiczną. W Małopolsce prężnie działa społeczność start-upowa, która skupia wokół siebie dużą liczbę firm technologicznych, m.in. Estimote, Brainly czy Base, które zaczynały jako lokalne firmy, ale bardzo szybko weszły na rynki globalne. W tym obszarze upatrujemy dalsze możliwości rozwoju Małopolski, co też mocno podkreślaliśmy w naszej aplikacji.

3. Czy dostrzega Pan powiązanie pomiędzy funduszami unijnymi dla regionu Małopolski oraz zdobyciem tego tytułu? Jeśli tak, jak się to objawia?

Małopolska jest bardzo aktywnym beneficjentem funduszy europejskich. Dzięki funduszom na lata 2007-2013 powstało w regionie wiele znaczących inwestycji, istotnych dla rozwoju przedsiębiorczości, m.in.:

- Małopolski Park Technologii Informacyjnych

- Life Science Park

- Centrum Informatyki Akademii Górniczo – Hutniczej w Krakowie

- Centrum Energetyki

Wg. danych Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju Małopolska plasuje się wysoko w porównaniu do innych regionów jeśli chodzi o wydatkowanie środków z RPO na lata 2007-2013: wg stanu na koniec kwietnia 2015 r. w ramach MRPO zakontraktowano 100% środkówz dostępnej alokacji [wartość umów – środki UE: 5 590 mln zł; średnia dla 16 RPO to 99 %], wydatkowano 88% środków [wartość wniosków o płatność – środki UE: 4 942 mln zł; średnia dla 16 RPO to 86 %].

Przedsiębiorcy stanowią zdecydowaną większość beneficjentów MRPO 2007-2013 – 63,3% beneficjentów programu to firmy, kolejne miejsce zajmują JST (26,64 %).

Znaczną ilość środków MRPO 2007-2013 zakontraktowaliśmy na wsparcie przedsiębiorczości, badań
i rozwoju technologicznego oraz innowacji – blisko 22 % (
blisko 1,2 mld zł).

Dużą aktywność przedsiębiorstw w absorpcji środków z perspektywy 2007-2013 potwierdzają wskaźniki:

  • ponad 4 tys. projektów , z czego ponad 2,2 tys. projektów wybranych do dofinansowania
    na kwotę ponad 977 mln PLN (233 mln EUR),
  • ponad 2,8 tys. nowych miejsc pracy utworzonych w wyniku realizacji projektów,
  • ponad 2,1 tys. świadczonych nowych usług ,
  • ponad 2,7 tys. nowych produktów i technologii wprowadzonych na rynek,
  • blisko 1 100 wdrożonych rozwiązań innowacyjnych ,
  • 14 utworzonych funduszy pożyczkowych i poręczeniowych , które wsparły blisko
    1 700 przedsiębiorstw na kwotę ponad 209 mln PLN (50 mln EUR).

Nowa perspektywa 2014-2020 także niesie ogromne możliwości – na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego 2014-2020 otrzymamy blisko 2,9 mld EUR, które planujemy rozdzielić:

o 18 mln EUR na promocję przedsiębiorczości i rozwój oferty instytucji otoczenia biznesu dla firm,

o 50 mln EUR na wsparcie na etapie zakładania działalności [w tym dotacje i pożyczki, szkolenia
i doradztwo oraz wsparcie pomostowe w początkowym okresie prowadzenia firmy]
,

o blisko 350 mln EUR na rozwój firm, w tym przede wszystkim:

- 160 mln EUR na badania i innowacje w przedsiębiorstwach [w tym 100 mln EUR na projekty badawczo-rozwojowe przedsiębiorstw, 40 mln EUR na infrastrukturę B+R przedsiębiorstw,
20 mln EUR na bony na innowacje dla firm, tj. bony na B+R, bony na wzornictwo i bony
na usługi związane z własnością intelektualną ]
,

- 10 mln EUR na wsparcie firm w procesie internacjonalizacji,

- 125 mln EUR na rozwój i konkurencyjność MSP [w tym 60 mln EUR na instrumenty zwrotne, 55 mln EUR na dotacje dla firm na wdrażanie innowacyjnych rozwiązań, 10 mln EUR na bony na specjalistyczne usługi doradcze dla firm] .

- 19 mln EUR na wzrost efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach (w tym m.in. zastosowanie w firmach odnawialnych źródeł energii),

- 35 mln na rozwój kompetencji kadr sektora MSP, głw. szkolenia.

4. Jakie ośrodki/organizacje współpracowały ze sobą, by to osiągnąć?

W naszej aplikacji do konkursu ERP pokazaliśmy bardzo mocno nasze partnerstwo z instytucjami z regionu. Dołączyliśmy listy poparcia od 15 instytucji, z którymi na co dzień współpracujemy – największych krakowskich uczelni, przedstawicieli biznesu, instytucji otoczenia biznesu oraz funduszy kapitałowych. W aplikacji zaprezentowaliśmy działania, które wdrażamy sami jako Województwo, ale też inicjatywy naszych partnerów, ponieważ jako samorząd aktywnie się w nie włączamy. W Małopolsce przykładamy do tego szczególnie dużą wagę, ponieważ jesteśmy przekonani, że tylko poprzez mocną współpracę możemy efektywnie działać.

5. W projekcie, który Państwo przedstawiliście, zidentyfikowane było zagrożenie jakim są zmniejszające się inwestycje w nowe technologie w firmach. Jakie działania podejmujecie Państwo, by temu przeciwdziałać?

Wskazaliśmy takie zagrożenie w analizie SWOT, którą zaprezentowaliśmy w aplikacji. Powiązaliśmy je jednak z możliwością wystąpienia kryzysu gospodarczego. W ostatnich latach jesteśmy świadkami bardzo dynamicznie zmieniającej się sytuacji na świecie, a także w Europie. Musimy więc identyfikować takie zagrożenia i mieć je na uwadze, bo mogą one mogą w znaczący sposób wpływać na naszą gospodarkę. Ostatni kryzys gospodarczy nie był tak bardzo odczuwalny dla Polski, dla naszego regionu również, ale sytuacja w Europie bardzo szybko się zmienia – musimy mieć to na uwadze.

6. Jakie przykłady efektywnej międzyregionalnej współpracy mogą Państwo wskazać w związku z tym konkursem? Jakie efektywne przykłady ponadpaństwowej współpracy? Jak układa się współpraca Małopolski z innymi regionami, które zdobyły nagrodę w poprzednich latach?

Jesteśmy otwarci na współpracę z innymi regionami, zarówno na szczeblu krajowym jak i międzynarodowym. Doskonałym przykładem współpracy międzyregionalnej jest wieloletnie już partnerstwo Małopolski i Śląska, którego wyrazem jest m.in. „Strategia Rozwoju Polski Południowej do 2020 roku” i szereg wspólnych projektów, jakie regiony chcą realizować. Dodatkowo Województwa Małopolskie, Śląskie i Opolskie utworzyły w Brukseli wspólny Dom Polski Południowej, skupiający działające tam do tej pory odrębne przedstawicielstwa regionalne, by interesy makroregionu były jak najlepiej reprezentowane w Brukseli.

Widać też pierwsze efekty naszego partnerstwa – 30 czerwca, podczas wyjazdowego posiedzenia
w Katowicach, rząd przyjął dokument „Śląsk 2.0. – Program wsparcia przemysłu Województwa Śląskiego i Małopolski Zachodniej”. Jego głównym celem jest wzmocnienie kluczowej roli Śląska
i Małopolski Zachodniej jako koła zamachowego polskiego przemysłu.

Małopolska aktywnie współpracuje też na arenie międzynarodowej – mamy podpisanych kilkanaście umów o współpracy z innymi regionami (m.in. Rhône-Alpes, Turyngia, Uppsala, Kluż). Współpracujemy też w ramach umów zawartych przez Rząd RP, w tym m.in. z Flandrią, która otrzymała tytuł ERP na 2014 r.

Dzięki współpracy międzynarodowej Samorząd Województwa może w większym stopniu wspierać regionalnych przedsiębiorców w ekspansji na rynki zagraniczne. Przykładowo dzięki projektowi Business in Malopolska - Partnership Network, realizowanemu w partnerstwie: Województwa Małopolskiego, Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, Fundacji Wiedzy i Technologii dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw Victoria z Kaliningradu, Bałtyckiej Akademii Międzynarodowej
w Rydze, Lwowskiej Izby Przemysłowo-Handlowej we Lwowie, powstały 3 przedstawicielstwa gospodarcze Małopolski w Lwowie, Rydze i Kaliningradzie, które pośredniczą w kontaktach małopolskich firm i partnerów zagranicznych oraz wspierają eksport małopolskich przedsiębiorców na rynkach ukraińskim, łotewskim i rosyjskim.

Małopolska jest regionem odgrywającym dużą rolę w polityce europejskiej jeśli chodzi o wyznaczanie kierunków rozwoju opartego na innowacjach. Poprzez uczestnictwo w inicjatywie Vanguard (Awangardowej Inicjatywie na Rzecz Nowego Wzrostu Gospodarczego dzięki Inteligentnej Specjalizacji, Vanguard Initiative for New Growth through Smart Specialisation), do której włączyliśmy się jako pierwszy region w Polsce (poza Małopolską do inicjatywy należy Śląsk), mamy istotny wpływ na rozwój polityki przemysłowej UE opierającej się na koncepcji inteligentnej specjalizacji.

Dołączenie do grona Europejskich Regionów Przedsiębiorczości to dla nas duża szansa
na zwiększenie naszej aktywności na arenie międzynarodowej
i zacieśnienie współpracy z tymi regionami. Chcemy ten czas wykorzystać jak najbardziej efektywnie i zbudować wieloletnią współpracę. Możemy już pokazać pierwsze przykłady:

· W związku z organizacją Europejskiego Tygodnia Miast i Regionów w Brukseli (EU Open Days)
w 2014 r., Małopolska stworzyła partnerstwo „Motory Rozwoju” z następującymi regionami: Katalonia (ERP 2012), Lombardia (wspólnie z Małopolską i Glasgow ERP 2016), Vojvodina & Flanders (ERP 2014), Baden-Württemberg, Rhône-Alpes, Emilia-Romagna,. To daje ogromne podłoże dla dalszych wspólnych inicjatyw regionów.

· Na etapie składania aplikacji nawiązaliśmy też kontakt z Katalonią, która jest też regionem partnerskim w projekcie realizowanym przez Województwo Małopolskie razem z Krakowskim Parkiem Technologicznym „SMART-KOM – Kraków w sieci inteligentnych miast” z uwagi
na wysoką pozycję Barcelony w rankingach inteligentnych miast Europy. W 2014 delegacja Małopolski spotkała się podczas wizyty studyjnej m.in. z przedstawicielami władz Katalonii, którzy prezentowali rozwiązania w tym zakresie.

Liczę, że udział Małopolski w sieci Europejskich Regionów Przedsiębiorczości otworzy nam wiele dodatkowych możliwości, które wykorzystamy np. we wspólnych projektach (m.in. takie możliwości stwarzają programy Europejskiej Współpracy Terytorialnej, np. Interreg Europa 2014-2020).

7. Małopolska jest członkiem ERRIN (European Regions Research and Innovation Network). Jak ocenia Pan współpracę w ramach tej organizacji?

Małopolska należy do 3 grup roboczych w ramach sieci ERRIN: inteligentne specjalizacje, zdrowie, ICT. To bardzo prężne stowarzyszenie i cenimy sobie możliwość współpracy z nimi.

Organizowane w ramach tych grup roboczych spotkania i prezentacje to doskonała okazja
do wymiany wiedzy i doświadczeń między regionami (blisko 120 regionów w sieci ERRIN), nawiązania cennych kontaktów. Zaangażowanie w poszczególne obszary tematyczne pozwala też poznać regiony o podobnych zainteresowaniach, dzięki czemu Małopolska może np. znaleźć przyszłych partnerów do projektów.

W kolejnych latach chcemy zintensyfikować naszą współpracę z ERRIN, zwłaszcza, że tematyka inteligentnych specjalizacji czy ICT będącej jedną z nich, jest nam bardzo bliska i możemy wiele wnieść do tych grup, a także sami skorzystać.

 

Kontakt:
Julia Rokicka
tel. +32 2 282 24 47
tel. kom. +32 489 212 044
julia.rokicka@ext.cor.europa.eu