W ubiegłym roku Komisja Europejska przyjęła Unijny Mechanizm Ochrony Ludności, poświęcony reakcjom instytucji i państw członkowskich w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych. Na lipcowej sesji plenarnej Komitetu Regionów przedstawiona została opinia Adama Banaszaka, radnego Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego w tej sprawie.

Do tej pory w razie wystąpienia katastrof naturalnych typu powodzie, susze, trzęsienia ziemi każdy z krajów wypracowywał własną strategię walki ze skutkami tych sytuacji. Wejście w życie traktatu lizbońskiego i przyjęcie klauzuli o wzajemnej solidarności umożliwiło prace nad powstaniem wspólnej strategii. Efektem tego jest właśnie Unijny Mechanizm Ochrony Ludności. Zakłada on bardziej zintegrowane działania, także prewencyjne w tym m.in. wspólne ćwiczenia i kursy szkoleniowe.

Sprawozdawca KR-u, Adam Banaszak uważa, iż jest to zdecydowanie krok we właściwym kierunku. Zgadza się z głównymi założeniami podkreślając jednocześnie, że wejście w życie Unijnego Mechanizmu nie powinno zwolnić poszczególnych krajów członkowskich z odpowiedzialności za ochronę ludności, jej majątku i środowiska naturalnego. W przygotowanej przez Adama Banaszaka opinii jest także mowa o tym, że nowa strategia musi zidentyfikować konkretne braki w zasobach i dokładnie ustalić, w jaki sposób mogłaby pomóc państwom członkowskim w ich staraniach w zakresie poprawy gotowości, zwłaszcza w odniesieniu do władz lokalnych i regionalnych. Ważna jest wzajemna wymiana informacji i doświadczeń między krajami członkowskimi, także na szczeblu władz lokalnych i regionalnych. Sprawozdawca popiera inicjatywę Komisji, by ustanowić dobrowolną pulę wcześniej zadeklarowanego potencjału reagowania z państw członkowskich, lecz pragnąłby szczegółowego określenia procedury informowania Komisji przez państwa członkowskie o powodach uniemożliwiających im udostępnienie tego potencjału w przypadku konkretnego zagrożenia.

„Podjąłem się napisania tej opinii, ponieważ wspólnymi siłami bardzo często łatwiej i szybciej można reagować na niespodziewane sytuacje kryzysowe. Uważam, że w przyszłym mechanizmie ochrony ludności władze lokalne i regionalne chętnie będą stosować wcześniej zaplanowany i przewidywalny system unijny. Jako Komitet Regionów musimy zastanowić się, w jakim stopniu UE powinna ingerować w sprawy związane z ochroną cywilną” – powiedział Adam Banaszak. Do jego opinii zgłoszono kilkanaście poprawek.